***مسجد جمكران
در عصر زعامت مرحوم آيتالله حاج سيّد محمّد حجّت،
قحطي و گراني سختي پديد آمد، به طوري كه نان سنگك دانهاي يك تومان رسيد،
در حالي كه شهريّة طلاّب در ماه، فقط ده تومان بود. مرحوم آيتالله حجّت،
چهل تن از طلاّب مهذّب و متديّن را دستور داد كه به مسجد مقدّس جمكران
مشرّف شوند و در پشت بام مسجد، به صورت دسته جمعي، زيارت عاشورا را با صد
سلام و صد لعن و دعاي علقمه بخوانند.
اين روزها هر عاشق و شيفته امام عصر(ع) هرگاه دلتنگ فراق امام و دلدار خويش گردد، اوّلين جايي که براي عرض حال و ارادت به آن حضرت در ذهنش نقش ميبندد مسجد مقدس جمکران است. هرچند عمر اين مسجد بالغ بر 1056 سال است امّا تا پيش از سال 1348 شمسي رونق اندکي داشت و تنها جمعي از خواص به فراخور ايام به اين مکان مقدس مشرف ميشدند. در سالهاي اخير مطابق آمار، همه ساله، بيش از دوازده ميليون عاشق دل باخته، از سرتاسر ميهن اسلامي و جهان، در اين پايگاه معنوي، گرد آمده و و به آستان مقدس آن امام همام(ع) متوسل ميشوند.
مسجد مقدّس جمكران، روز هفدهم رمضان 373 ق. به فرمان حضرت بقيّةالله، ارواحنا فداه، در كنار روستاي جمكران تأسيس شد. تاريخچة آن در بسياري از کتابهاي شيعي آمده و اولين بار شيخ صدوق(ره) که معاصر با حسن بن مثله جمکراني بوده ماجراي تاسيس آن را به دستور و نقشة امام عصر(ع) در کتاب «مونس الحزين» خويش نقل کرده است. در پايان ماجرا و به نقل از امام زمان(ع) شيخ صدوق مينويسد: «هر كس، اين دو نماز را بخواند، گويي در خانة كعبه آن را خوانده است». تا مدتها، بسياري از اهالي قم و آشنايان حسن بن مثله حتي به وسيلة تبرّک جستن از زنجيري که حدود مسجد را مشخص کرده بود شفا مييافتند. امروزه بسياري از شيعيان در سراسر ايران و در موارد متعددي از ساير نقاط جهان با اديان و مذاهب مختلف براي حلّ مشکلات و شفاي بيماريهاي شفانايافتني خويش به اين مکان مقدس آمده و با کوله باري آکنده از مهر و محبت و رأفت امام مهربانيها به ديار خويش بازميگردند.
حدود ده قرن بعد در ميانة شب نيمه شعباني، دستور تجديد بنا و توسعة فضاي داخلي مسجد، باز به وسيلة نقشة معين شده توسط امام(ع) به بندهاي صالح از بندگان خدا، مرحوم حاج قدرت الله لطيفي ـ مدير فقيد هيئت امناي مسجد ـ داده شد و پس از آن در سالهاي اخير شاهد گسترش فضاي شبستانها و حياط مسجد بودهايم.
اقبال به اين مسجد به حدي بوده که علاوه بر خيل ميليوني عشاق که در ايام مختلف به اين مکان شريف بار مييابند تاکنون مستندهاي متعددي توسط شبکههاي مختلف تلويزيوني کشورهايي مانند آمريکا، انگلستان، آلمان و ... با مبنايي خصمانه بر ضدّ اين مکان مقدس تهيه و پخش گرديده است. مجموعة اين مستندها از طريق موتورهاي معروف جست و جو در اينترنت به راحتي قابل دستيابي و مشاهده است.
مطابق نقل خلاصة «البلدان» از كتاب «مونس الحزين»، اميرمؤمنان(ع) دربارة مسجد جمکران خطاب به حذيفه فرمود: «اي پسر يماني! قائم آل محمّد(ع) در اوّل ظهور، از شهري كه آن را قم گويند و مردم را دعوت به حق ميكند، خروج نمايد. همة خلائق از شرق و غرب، به آن شهر روي آورند و اسلام، تازه شود ...اي پسر يماني! اين زمين، مقدّس است، از همة لوثها، پاك است ...عمارت آن، هفت فرسنگ در هشت فرسنگ باشد. رايت وي بر اين كوه سفيد بزنند، به نزد دهي كهن، كه در جنب مسجد است، و قصري كهن ـ كه قصر مجوس است ـ و آن را «جمكران» خوانند. از زير يك منارة آن مسجد بيرون آيد، نزديك آنجا كه آتشخانة گبران بوده...»1
جالب است بدانيم هنگامي كه صاحب خلاصة البلدان، در قرن دوازدهم، اين حديث را از مونس الحزين نقل ميكرد، مسجد مقدّس جمكران، منارهاي نداشت؛ زيرا، براي نخستين بار، در سال 1318 ق. يك مناره در زاوية جنوب شرقي مسجد ساخته شد.2
در طول سال، شبهاي چهارشنبه، مسجد مقّدس جمكران، پذيراي دهها هزار عاشق دل باختهاي است كه از شهرهاي دور و نزديك، به شهر مقدّس قم روي ميآورند و در حرم مطهّر حضرت معصومه(ع) پيشاني ادب بر آستان ميسايند و آن گاه راهي مسجد مقدّس جمكران ميشوند و با امام خود، به راز و نياز ميپردازند. علاوه بر اين بسياري از علما مانند آيات عظام: حاج شيخ عبدالكريم حائري، حاج ميرزا جوادآقا ملكي تبريزي، حاج سيّد محمّدتقي خوانساري، حاج سيّد محمّد حجّت كوه كمري، حاج آقا حسين بروجردي، حاج سيّد حسين قاضي، حاج شيخ محمدتقي بافقي، حاج آقا مرتضي حائري نيز در اين مکان به راز و نياز پرداخته و ميپردازند. هر وقت مرحوم آيتالله حائري، مشكلي برايش پيش ميآمد، مرحوم آيتالله بافقي را به مسجد جمكران ميفرستاد و رفع مشكل ميشد. هر وقت شهريّة حوزه تأمين نميشد، مرحوم آيتالله حجّت، به مسجد مقدّس جمكران مشرّف ميشد و همان روز، شهريّه تأمين ميگرديد.براي مرحوم آيتالله بروجردي، هر وقت مشكلي پيش ميآمد، گوسفندي ميفرستاد تا در كنار مسجد جمكران قرباني كنند. براي مرحوم آيتالله گلپايگاني، هر وقت مشكلي پيش ميآمد، عريضهاي مينوشت و با گروهي از اصحاب و فرزندان خود، به مسجد مقدّس جمكران مشرّف ميشد و توسّل ميكرد و رفع مشكل ميشد. مرحوم آيتالله مرعشي، چهل شب چهارشنبه، در مسجد جمكران بيتوته كرد. آيتالله صافي، در مورد پدر بزرگوارشان، مرحوم آيتالله حاج ملاّ جواد صافي گلپايگاني، نقل فرمودند كه ملتزم بود حتّي الامكان، پياده به مسجد جمكران مشرّف شود.آيتالله حاج سيّد محمدتقي خوانساري نيز غالباً پياده مشرّف ميشدند.3
در عصر زعامت مرحوم آيتالله حاج سيّد محمّد حجّت، قحطي و گراني سختي پديد آمد، به طوري كه نان سنگك دانهاي يك تومان رسيد، در حالي كه شهريّة طلاّب در ماه، فقط ده تومان بود. مرحوم آيتالله حجّت، چهل تن از طلاّب مهذّب و متديّن را دستور داد كه به مسجد مقدّس جمكران مشرّف شوند و در پشت بام مسجد، به صورت دسته جمعي، زيارت عاشورا را با صد سلام و صد لعن و دعاي علقمه بخوانند و به حضرت موسي بن جعفر(ع)، حضرت ابوالفضل(ع) و حضرت علي اصغر(ع) متوسّل شوند و رفع گراني و نزول باران را از خداوند متعال بخواهند.آن چهل طلبه طبق فرمان مرجعيّت اعلاي شيعه، به ميعادگاه عاشقان شرفياب شدند. بعد از اداي نماز تحيّت و نماز حضرت بقيّةالله، أرواحنا فداه، و توسّل به ذيل عنايت فرمانرواي جهان هستي، به پشت بام مسجد رفتند. آنگاه ختم زيارت عاشورا را، طبق دستور آن مرجع وارسته، انجام دادند و حوائج خود را با شفيع قرار دادن سه بابالحوائج، به درگاه حضرت احديّت، عرضه داشتند و مسجد را به قصد قم ترك كردند. راه قديمي مسجد جمكران، از طرف روستاي جمكران بود. گروه چهل نفري طلاّب، هنوز به دهِ جمكران نرسيده بودند كه درهاي رحمت گشوده شد و باران رحمت، سيلآسا فرو ريخت و طلاّب، ناچار شدند كه لباسهاي خود را درآورند، حتّي كفشهاي خود را به دست گرفتند، از ميان سيلابها عبور كردند.4
آيتالله العظمي بهجت دربارة مسجد جمکران فرمود: «خود اين مسجد افراد را راهنمايي ميكند، كساني كه آنجا (مسجد جمكران) ميروند، مسجد خودش آنها را راهنمايي ميكند. چيزي خاص بيشتر از آنكه در زمينة مسجد جمكران بيان كردهاند ندارم كه بيان كنم. همة مطالب مربوط به مسجد را بزرگان گفتهاند يا در كتابهايشان نوشتهاند. منتهي حرف من اين است كه ما معتقديم اين مشاهد مباركه و مساجدي نظير مسجد جمكران مستغني از معرفي هستند، ما بر اين اعتقاد هستيم. اگر كسي بگويد رفتيم و چيزي در آنجا نديديم، به حسب ظاهر بايد گفت از روي اعتقاد صحيح نرفته است يا براي امتحان رفته يا همينطوري رفته است. به هر حال بهترين معرف اين اماكن خودشان هستند».5
تاکنون کتابهاي بسياري دربارة کرامات و معجزات رخ داده در مسجد جمکران نوشته شده و بخش بايگاني ثبت تشرفات مسجد نيز مملو از عناياتي است که غالباً در سطح عمومي منتشر نشده و در همانجا مانده است. ولي با اين حال، کم نبودهاند آن دسته از اطرافيان ما که در اين مسجد به آرزوها و آمال خويش دست يافته و از شرّ مشکلاتشان رهايي يافتهاند. جا دارد از خود بپرسيم آيا آن مشکلات و بيماريها به قدر غيبت امام عصر(ع) براي ما و بشريت، ضرر و زيان داشته است. عجيب است که برخي از ما براي حلّ مشکلات کوچک و ناچيز خويش حاضرند چهل هفته را به مسجد مقدس جمکران شرفياب شوند و تا برطرف شدن کامل مشکل خويش فرياد توسل برآورند امّا دعا براي فرج امام زمان که پيش از هرکس ديگري ماية فرج ماست، تنها لقلقه زبان ما بوده و هيچگاه به طور جدي از غيبت امام زمان خويش ملول نگشتهايم؛ آيا وقت آن نشده که از صميم دل در جمکران درخواست کنيم که: «اللّهمّ عجّل لوليّک الفرج».
پي نوشتها:
1. انوار المشعشعين، ج 1، ص 453.
2.گنجينة آثار قم، ج 2، ص 672.
3. ر.ک: مهدي پور، علي اکبر، اماکن منتسب به امام زمان(ع)
(1: جمکران)، فصلنامه انتظار، ش5.
4. مسجد مقدّس جمكران، ص 40؛ زيارت عاشورا و آثار شگفت، ص55 .
5. ملاقات برادران امور فرهنگي مسجد مقدّس جمكران با ايشان در مورخه 6/8/78، در بيت معظم له.
+ نوشته شده در پنجشنبه هفتم آذر ۱۳۸۷ ساعت 6:42 توسط يوسف
|